Üst Kısım
Banner
Üst Kısım

 
Trabzon Sanat Portalı
  KATEGORİLER
  TRABZON
  AYIN KONUĞU
  SANAL SERGİ
  VİDEO SANAT
  RESİM
  MÜZİK
  TİYATRO
  FOTOĞRAF
  HEYKEL
  KARİKATÜR
  EDEBİ ESERLER
  EL SANATLARI
  FOLKLOR
  Site Kullanım Bilgisi

 Fitnat Hanım
 
 

(Trabzon 1842 - istanbul 1909)

(Divân Şairi)

Fıtnat Hanım, Trabzon Vâlisi Hazinedâr- zâde Vezîr Abdullah Paşa’nın kızıdır. 23 Şevval 1258 (27 Kasım 1842) tarihinde Trabzon’da doğdu.

Üç yıl sonra 1845 yılında babasıyla İstanbul’a geldi. Öğrenimine itina gösterilerek Mekteb-i Rüştî öğretmenlerinden Fındık Hâfız Efendi’den Kur’ân-ı Kerîm, Hoca Lâtif Efendi’den Arapça ve Farsça, esbâk Mısır Mollası Hoca Şâkir Efendi’ den Hâfız Dîvânı okudu. Erzurumlu Osman Efendi’ den rika hatt ve yazı (inşa) dersleri aldı. Genç yaşta evlendi, ancak âilesi evlilikten sonra da tahsiline devam etme imkânı sağladı. Eşi ile uyum sağlayamadığından ayrıldı, bilâhare, Damad Ferid Paşa’nın amcası Bahriye Nezâreti Mektupçusu Mehmed Ali Efendi ile ikinci evliliğini yaptı.

Murad Uraz, Türk Edip ve Şairleri adlı eserinde şöyle demektedir:

“Fıtnat’ın tahsili zamanına göre mükemmel olmakla beraber, çok ince tahassürleri ihtivâ eden gazelleri vardır. Bu gazelleri ile devrinin dîvân şiiri üstâdı sayılanların takdirlerini kazanmış idi. Meşhûr Ethem Pertev Paşa da Fıtnat’a edebiyata dair ders vermiştir.”

Zihni Efendi “Meşhurü’n-nisâ” adlı eserinde ise:

“Manzum ve mensur bir çok âsâr-ı edebiyeleri olduğu yakinen ma’lûm olub, fevkalâde ferâset ve fetânetleri muktezasınca bâzı mesâil-i hikemîye ve fikrîye hakkında muhâkemât-ı mûşikâfâneleri (inceden inceye araştırmaları) erbâb-ı ukule (akıllı kimselere) hayret verecek derecelerdedir. Müşârün-ileyhanın Râgıb ve Fıtnat-ı Ulâ ve sâir üdebâ âsârını tahmîs (1) ve tesdîs (2) yolunda birçok eş’ârı ve nait ve mersiye tarzında âsârı varsa da onlara dest-res olunamamıştır (erişilememiştir).” demektedir.Süleyman Nazif, “Garp Edebiyatının Edebiyatımıza Te’sîri” isimli makâlesinde (3) belirttiğine göre; Edhem Pertev Paşa, Trabzonlu Hazinedâr-zâde Abdullah Paşa’nın özel kaleminde bulunduğu zamanda Fıtnat Hanım’a dersler vererek terbiye ve yetişmesine katkıda bulunmuştur.

Zeki olduğu kadar, müstesnâ iyi niyete sahip olan Fıtnat Hanım, ilk evliliğinden mutlu olamamıştır. İlk eşi (4), yaratılış itibariyle pek kıskanç ve vesveseli biri imiş. Eşinin şiir yazmasına, hatta okumasına engel olarak, yaratılıştan gelen şiir kabiliyetini boğa boğa öldürdüğü söylenir. Böylesine edebiyattan engellenince yaratılışındaki ihtiyacını önceleri hattatlıkla tatmin etmeğe çalıştığını ve kendi eliyle nefîs bir sanat eseri olan Mus’hâf-ı Şerîf yazdığını, Süleyman Nazif makâlesinde belirtir.

İbnülemin Mahmut Kemal İnal da: “Fıtnat Hanım’ın “İlk zevcim, beni o kadar kıskanırdı ki güzel giyinmekten, şiir yazıp okumaktan bile men ederdi. Hattâ, “kirpiklerinin uzunluğu gözlerine pek çok letâfet veriyor” diye kirpiklerimi keserdi. Onun mumânaatile (engel olmasıyla) şiirde eski kuvvetim kalmadı” dediğini Süley- man Nazif Bey, bu makâleyi yazdıktan beş sene sonra bana nakl eyledi” demektedir.

Fıtnat Hanım on sekiz yaşında, daha yeni evlendiği anlarda şâir olan eşinin gazellerine üstün gelecek kuvvette şiirler vücuda getirebilmiş ve eşi için şu beyitleri kaleme alabilecek derecede mahâret gösterebilmiştir:

Her yerde senin sâye sIfat hem-demin olsam

Kalb eyleseler sana beni müdgâmın olsam

 

Bilsem kimedir meyl-i nihâni-i derûnın

Girsem yüreğin içine heb mahremin olsam

 

Kâhi rûhini kâh binâ kûşını öpsem

Âvihte-i zülf-hâm endur hâmın olsam(5)

 

Gark eyler idim katra-i nâçize vücûdum

Gül-berki cemâlinde senim şebnemin olsam

 

Fıtnat Hanım İstanbul’da 1327 (1909)’de vefât etti ve Edirne Kapısı dışına defedildi. İbnülemin Mahmut Kemal İnal ölüm yılı olarak 1909 yılını verirken, Murad Uraz 1910 yılını vermektedir. Bunun da Hicrî-Rumî tarihlerin milâdi tarihe çevrilmesinden ileri geldiği sanılmaktadır.

Çok güzel şiirleri nakledilen Fıtnat Hanım’ın dîvânı basılmamıştır.

G A Z E L

Ser-nigûn etdi felek asâyışım peymânesin

Çünki dîl-şâd eylemez neflveyle ben mestânesin

 

Azm-i suy-i mey-kede elvermedi çektim ayağ

Başına çalsun hemân ol bî-vefâ dem-hânesin

 

Ayş ü nûflu suhbeti değmez anın hiç bir pula

Neylesin zıll-ı serâb asâ şu mihmân-hânesin

 

Cû-râ nûfl-i bâde-i eltâfı olmaktır muhâl

Bende-gân terk etmesün mı meclîs-i şahânesin

 

Vâdi-i âlâm u gamda kaldım ey sâkî-i dehr

Mahrem etdi yâr zîra meclise bî-gânesin

 

Semâ-i sûzane hâcet kalmadı çünki yeter

Âteş-i cevrinde yıkdı âkıbet pervânesin

 

Pertev-i câm-ı cemim dâra ile fahr eylesün

Bâd-ezin yâd etmesün Fitnat gibi dîvânesin



468x60

İç orta


 

Yeni İçerikler
En Çok Okunanlar
 

Necmettin Özlü
Perihan Sadıkoğlu
Ali Bakanay
Halil Baş
Aslı Özen
Ahmet Kalkan
Özgür Özmen
Ayla Aksoyoğlu Yüce
Üç Dakikalık Resim Show
Globalleşen Dunya Animasyon Film
Trabzon El Sanatları
Sanal Sergi - Karma 1
Fotoğraflardan Seçmeler
Mustafa Sekban
Özgür Özmen
Trabzon Fotoğraf Sanatçıları
Trabzon'da Folklor
Üç Dakikalık Resim Show
M.Selmanur Aktaş
Selman Uzun
 
Copright
 

© 2007 - 2012 Tüm Hakları Saklıdır. www.trabzonsanat.com Mail: trabzonsanat@hotmail.com
Sitedeki Tüm Harici Linkler Farklı Bir Sayfada Açılır. Site Harici Linklerin Sorumluluğunu Almaz l SU Vizyon®