(istanbul 1907 - 1974)

(Eğitimci - Edebiyat Tarihçisi - Yazar)

Nihat Sami Banarlı, aslen Trabzon’un Alemdar-zâde Ailesi’ne mensuptur.Babası son Osmanlı mutasarrıflarından İlyas Sâmi Bey, annesi Hâfize Nâdire Hanım’dır. Dedesi ise, 1876’da açılan ilk Osmanlı Meclisi’nde Trabzon’dan milletvekili seçilmiş kalem sahiplerinden Emin Hilmî Efendi’dir

(1831-1884). Banarlı soyadını, anne ve babasının mezarlarının bulunduğu Banarlı Kasabası’ndan telmihen almıştır.

İlköğrenimini İstanbul’da Fatih Sultan Mehmed Vakıf Mektebi’nde, ortaokulu, Gelenbevî ve Mercan İdâdilerinde, liseyi Vefa ve İstiklâl Lisesi’nde yaptı. Yükseköğrenimini ise, İstanbul Edebiyat Fakültesi’nde tamamladı

(1930).

Edebiyat öğretmenliğine 1930’da Edirne Lisesi’nde başladı, aynı zamanda Kız ve Erkek Öğretmen okullarında da edebiyat dersleri verdi. Daha sonra İstanbul’da, Kabataş, Galatasaray, Özel Işık ve Şişli Terakki Liselerinde öğretmenlik yaptı. 1947’de İstanbul Eğitim Enstitüsü’ne, 1950’de ilâveten İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu’na tayin edildi.

1959-1962 yılları arasında Yüksek İslâm Enstitüsü’nde İslâmî Türk Edebiyatı Tarihi Öğretmenliğinde bulundu. Yüksek Öğretmen Okulu Müdürlüğü yaptı (1957-1958).Kendi isteği ile 1969’da emekliye ayrıldı. Bundan sonra da Milli Eğitim Bakanlığı 1000 Temel Eser Komisyonu ve Çağdaş Türk Yazarları Komisyonu Azası ve Başkanı olarak Milli Eğitim’e hizmet etti. 13 Ağustos 1974 tarihinde İstanbul’da öldü. Rumelihisarı Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Banarlı, 1956’da İstanbul Fetih Cemiyeti tarafından kurulan İstanbul Enstitüsü Müdürlüğü’ne getirildi.1958’de Yahya Kemal’in ölümü üzerine aynı cemiyet bünyesinde kendi teşebbüsü ile kurulan Yahya Kemal Enstitüsü Müdürü oldu. Yahya Kemal Müzesi’ni kurdu. 1971’de kurulan Kubbealtı Akademisi Edebiyat Kolu Başkanlığına seçildi ve aynı isimli derginin müdürlüğünü yaptı.

Banarlı, ilmî ve edebî konulardaki makâlelerini Edirne’de neşretmeğe başladı. Edirne’de Halkevi’nin çıkardığı Altı Ok dergisinde lise ve öğretmen okulu dergilerinde çıkan ilk yazılarından sonra, İstanbul’da Orhun, Ötüken, Atsız dergilerine yazılar göndermeğebaşladı. Daha sonra İstanbul’da Yedigün dergisinde makaleler ve şiirler yayımladı ve yine bu dergide devrin gençlerini yetiştirmek gayesiyle cevaplar köşesinde yol gösterici yazılar yazdı.

Edebiyat tarihi araştırmaları ve özellikle Resimli Türk Edebiyatı Tarihi isimli eseriyle tanınan Nihat Sami Banarlı’nın lise sınıfları için yazdığı Edebiyat Dersleri kitapları yıllarca okullarımızda okutuldu. “Sular Kararırken”, “Yabancı”, “Dumanlı Dağlar”, “Son Vazife”, “Bir Mabed Yıkıldı”, “Istırap Yarışı” gibi basılmamış piyesleri ile Hürriyet Gazetesi’nde 1949’da “Bir Güzelliğin Romanı” adıyla tefrika edilmiş bir romanı bunmaktadır.