| |
(Gazeteci – Şair)
Cevdet Alap 1314 (1898) yılında Trabzon’da doğdu. Babası Maarif Müdürlüğü Başkâtibi Ahmet Alap’tır. İlk ve ortaöğrenimini Trabzon’da yaptı.Çanakkale ve Milli Mücadele Savaşlarına Yedek Subay olarak katıldı. 1920’lerden itibaren gazete ve dergilerde yazılar yazmaya başladı. Ali Becil’in çıkardığı “Güzel Trabzon ve Halk” gazetesinde ilk yazıları çıktı. Sultânî’den okul arkadaşı Bekir Sükûtî Kulaksızoğlu’nun daveti üzerine Yeni Yol Gazetesi’nde yazmaya başladı ve buradaki yazı hayatı aralıksız 23 yıl sürdü. Cevdet Alap, 1928 yılında Hakkı Mahir ile “Trabzon’da İktisat” ve 1944 yılında da “Horoz” isimli mizahi gazete çıkardı. Bu arada Akın, 1946-1947 yıllarında İnan dergisi’nde yazıları, araştırma ve röportajları yayınlandı.İkinci Dünya Savaşı’nda altı yıla yakın Artvin ve Borçka’da üsteğmen olarak görev yaptığı sırada 21 yaşındaki Leman ve 23 yaşındaki Şehap’ın ölümlerine çok yandı, elem ve keder içinde yaşadı.
Trabzon basınının sevilen ve yazıları okunan bir elemanı olan Alap için Şevket Çulha şu bilgiyi vermektedir:
“Yeni Yol’un “Görüşler-Duyuşlar” sütununun bu yazarı, temiz bir halk çocuğu idi. Halkın derdini, isteklerini sürekli olarak sütunlarına yansıtır veçare bulmaya çalışırdı. Sâde, dürüst ve çok samimi bir insandı. Cemal Rıza Osmanpaşaoğlu ona “Trabzon’un Ahmet Rasim’i” adını yakıştırmıştı.
Nev’i şahsına münhasır ve herkes tarafındansevilen ve aranan bir tipti.Bütün yazıları açık sâde bir Türkçe ile olduğu için her sınıf halk tarafından okunur ve tutulurdu.”
Gazetecilikle geçinen Cevdet Alap,Türk Hava Kurumu’nda kâtiplik, 1947-1950 arasında Şevket Çulha’nın başkanlığı sırasında Halkevi’nde kâtiplik ve idare memurluğu yaptı.10 Şubat 1951 Cumartesi günü vefât etti. Cenazesi İskenderpaşa Camii’nde çok kalabalık bir cemaatin katılımı ile kılındıktan sonra Boztepe’de toprağa verildi.
Cevdet Alap iki evli olup ilk eşinden Şahap ve Leman erken yaşlarda vefat etmişlerdir. Türkan Muzaffer ise halen Pelitli Köyü’nde ikamet etmektedir.İkinci eşinden en büyük çocuğuMine Hanım, Trabzon’da diğer çocukları Tamer, Derya İbrahim Şener ise Ankara’da ikamet etmektedirler.Cevdet Alap, Trabzon Basın hayatı ile ilgili olarak hatıralarında şu bilgileri vermektedir:
“Akçaabat Rüştiyesi son sınıfta idim. En yakın arkadaşım olarak “Kahkaha” cı Esat Ömer Eyyübi ve merhum Kâzım Paşa’nın Nâil’i seçmiştim.Sultânî’de bizi siyasete, edebiyata meylettiren sâiklerin başlıcası o zaman çıkan gazete ve mecmualardı.
Hürriyet İtilaf organı olarak Tarık Gazetesi’ni Hasan Hicâbî, İttihat veTerakki’nin organı olarak da Nâci’nin çıkardığı Meşveret gazetesi ile İttihada meyyal ve daha ziyade müstakil gibigörünen İkbâl gazetesi gençliğin en çok okuduğu gazetelerdi. Târık gazetesi Mısır ve Hindistan’dave daha birçok hariç memleketlerde iyi revaç bulmaktaydı. O zamankiVilâyet gazeteleri de İstanbul matbuatı kadar önem ve ilgi ile tutulurdu. Mizahî, edebî bir mecmua, risâle ve gazete çıkardı. Çeşitli ve garipadlarla çıkan bu mecmualar içinde Envârı-ı Vicdân. Kehkeşân, Şeptap,Şebap gibi edebî mecmualarla, Ravendâz,Haber Anası gibi mizahî gazetelerde revaçta idi. Bunlardan bir kısmı Uzun Sokak’taki şimdiki müskirat deposu olan matbaada, ki bir süre sonra bu matbaada Yeni Yol gazetesi ve matbaası faaliyet göstermiştir.
Bu matbaanın yanında ve şimdiki Kız Ortaokulu’nun karşısında ve bir zamanlar Gençlerbirliği ve halen de bahçe olan yerde (şimdiki Merkez Karakolu’nunoldugu alan) Târık Gazetesi, Ravendâz (Radendaz) ve Şeptap mecmuaları çıkardı. Envârı-ı Vicdân,İkbâl, Tahsilât, Şebap, Haber Anası gazete ve mecmuaları da merhum Osman Nuri Eyüboğlu’nun Dabağhane başındaki İkbâl Matbaasında basılır ve yayınlanırdı.
O devirde Faroz adlı olup Serasi Matbaası’nda basılıp yayınlanan bir gazete vardı ki Rumların siyasi, kültürel fikirlerini neşrederdi. Faik Ahmet Barutçu İstikbâl gazetesini, Bekir Sükûti Giresun’dan naklettiği Yeni Yol gazetesini, Osman Nuri de İkbâl gazetesini çıkarıyorlardı. Bu devirde ilk öğretmenlerden Cavit; Kaygu, Kemal Hatip; Zafer, Eyüboğlu Hayri; Fecir,Cemal Rıza Çınar, (Osmanpaşaoğlu); Terbiye mecmualarını çıkarıyorlardı.Ben o sıralarda Yeniyol’un, Kaygu’nun, Fecir’in daimi muharririidim. Kemal Ahmet, Esat Ömer Eyyübi,Hüseyin Avni, İstikbal’in muharriri idiler. Yeni Yol gazetesinde (1923-1924)yıllarında Giresun’dan Trabzon’a nakledip Serasi Matbaası’nda işe başlayan az zaman sonra Çocuk Esirgeme Kurumu’nun bulunduğu binaya bu matbaa ile birlikte nakleden Yeni Yol Gazetesi’ne intisap etmiş oldum.Bundan önce birçok gazete ve mecmuaya ara sıra yazı yazıyor, bu sürede ilk heves çağımın bu vâdideki örneklerini veriyordum. Benim gazeteciliğeolan hevesimi anlayan Mustafa Reşit Tarakçıoğlu bana şöyle bir teklifte bulundu:
“Cevdet, Bekir Sükûti, gazetesinde çalışmak üzere bir arkadaş bulmamı istedi. Ben seni uygun buldum.Kabul edersen seni Yeni Yol matbaasın’a götüreyim. Bekir Bey’e takdim edeyim” dedi ve birlikte matbaaya gittik. Gayet iyi karşılandım ve işe başladım. İlk yazım “Şundan-Bundan” başlıklı şehir işlerine dair yazı idi. Bekir Sükûti, gazetesini düzenli bir şekilde başyazılarını, köşe yazılarınıyazıyor ve ben de bütün haber ve seri yazıları yazıyor, gazeteyi dolgun bir içerikle okuyuculara sunuyorduk.
Bir taraftan Faik Ahmet Barutçu’nun İstikbâl gazetesi, öbür taraftan Osman Nuri Eyüboğlu’nun İkbâl Gazetesi,diğer taraftan (Esat Muhlis) Esat Ömer Eyyübi’nin Kahkahâ adlı mizah gazetesi, öbür tarafta M. Cavit’in Kaygu mecmuası o yılın sürümde olan basınını teşkil ediyordu. O sıralardaCHP, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin yerini alıp, fırka halinde teşkil edilince İstikbâl Gazetesi, YeniYol’un karşısında muhalif cepheyi almış ve yazarları Kemal Ahmet, Hüseyin Avni, Esat İstikbal’de; ben Yeni Yol’da karşılıklı tartışmalarda bulunuyor, muhalefetimiz çok efendice oluyordu. Birbirimizle fikir çarpışması yaptığımız günün akşamı Kemal Ahmet, Hüseyin Avni ve Esat’la Millet Bahçesi’nde, Baba Namık’ın lokantasında canciğer içiyor, kahkahalarımız ortalığı çınlatıyordu.
|
